Een reis door de thee regio's: Sri Lanka - Zwarte thee

Hoi allemaal,

Mijn eerste blog in de blogreeks 'Een reis door theeregio's'! Ik begin met Sri Lanka, het prachtige eiland waar ik vorig jaar met Mark en de kids ben geweest. Nog niet wetende dat ik een dag na thuiskomst het berichtje van mijn zus kreeg waar het allemaal mee begon.

Mark en ik houden van reizen en willen veel van de wereld zien. We zijn er achtergekomen dat dit prima te doen is met jonge kinderen. En zo kwamen we terecht in Sri Lanka, de parel van de Indische Oceaan. Een divers land met mooie stranden, prachtige natuur en zelfs safariparken. En uiteraard ook theeplantages. Tijdens ons verblijf in Nuwara Eliya zijn we met een tuktuk naar Labookellie gereden. Deze theeplantage bestaat al sinds 1870 en dat is ook te zien aan de machines, het ziet er allemaal erg authentiek uit. We krijgen een rondleiding en er wordt veel verteld over het proces van de thee plukken en vervolgens stomen en drogen. Zo krijgen we te horen dat alleen vrouwen de thee plukken, dit door de smalle doorgangen en steile bergen bij de theeplanten. De vrouwen plukken zo'n 8 uur per dag, 6 dagen per week, hard werken dus! Ook weten we dat de theeplanten elke 7 dagen geplukt worden, er is een heel systeem om te weten wanneer welke planten geplukt moeten worden. Enkel de nieuwste blaadjes mogen geplukt worden. De rit naar de plantage is door de bergen en overal waar je kijkt, zie je theeplanten. Ontzettend indrukwekkend!

Wanneer de tour klaar is, drinken we uiteraard nog een aantal kopjes thee in het restaurant en nemen een mango thee mee voor thuis. Wanneer we de tuktuk weer in willen stappen, vraagt een man van de plantage of we nog even mee willen naar de theeplanten, dat willen we natuurlijk wel! Mark en Quin krijgen een mand omgehangen en mogen thee plukken, dit is toch moeilijker dan het lijkt en gaat vrij langzaam. De ervaring is natuurlijk super leuk!

Tijdens de verdere reis zien we om de haverklap theeplanten langs de weg met de inmiddels kenmerkende vrouwen met mand op de rug. Niet gek dan ook dat Sri Lanka wereldwijd naar meer dan 140 landen hun thee exporteert. Het gaat dan om, schrik niet, tussen de 240 en 260 miljoen kilo thee per jaar!
Fun fact: Sri Lanke heette eerst Ceylon, wellicht een bekende naam, aangezien veel theesmaken ceylon in de naam hebben.

En dan nu de feiten :-)

Waar groeit de thee?

Eigenlijk op het hele eiland. Dit komt doordat er in Sri Lanka twee regenseizoenen zijn, de ene helft van het jaar is het ene deel van het eiland aan de beurt en de andere helft van het jaar de andere kant van het eiland. Hierdoor is de productie van de thee altijd in volle gang. Dit maakt het overigens ook enigszins lastig om een reis te plannen, want je zit altijd met de vraag wanneer waar de regen valt.

Wat doet het klimaat en de bodem met de smaak?

Jaren geleden merkten de Britten al dat het klimaat in Sri Lanka perfect is voor de theeteelt, aangezien er altijd geoogst kan worden. In Sri Lanka is veel hoogteverschil en dit maakt ook het verschil in de smaak van de thee. De thee die laag wordt geplukt, is vaak wat krachtiger, vaak een zwarte thee. Deze thee is van goede kwaliteit en wordt vaak gebruikt voor melanges. Hoe hoger de thee wordt geplukt, hoe lichter en fijner de smaak. Dit wordt ook wel champagne thee genoemd.

Hoe de thee wordt verwerkt

Zoals gezegd wordt de thee enkel door vrouwen geplukt, kilo's per dag, en dat is nogal wat als je bedenkt dat theeblaadjes echt niks wegen. De volle manden worden naar de fabriek gebracht en worden hier te drogen gelegd. Van elke 5 kilo thee, blijft hierna maar 1 kilo over. In de fabriek waar wij waren zagen we ventilatoren die het proces versnellen. Hierna worden de bladeren gerold in een machine waardoor de bladeren worden geplet. Hierdoor begint het proces van oxideren, waarbij sappen vrijkomen en de oxidatie begint.
Funfact: alle thee komt van dezelfde plant, er is geen 'groene theeplant' of 'zwarte theeplant', het komt allemaal van hetzelfde blaadje. Het verschil zit 'm in het proces: zwarte thee wordt langer aan de lucht blootgesteld na het 'crushen' dan groene thee. Het oxideren wordt bij groene thee direct gestopt door de thee te wokken of op een andere manier te verwarmen. Hierdoor blijft de groene kleur zichtbaar.
Er zijn verschillende gradaties van een theeblad, in Sri Lanka drinken ze het liefst hun thee als dust, poeder. Bij Tante Rie vind je vooral broken en fannings: grove stukken of wat kleinere stukjes, maar nog zichtbaar een blad.